Pałac Pod Baranami

Pałac pod Baranami znajduje się w budynku numer 27 przy Ryneku Głównym w Krakowie.
Według tradycji niegdyś w tym miejscu znajdowała się gospoda, przy której trzymano barany przeznaczone do sprzedaży dla mieszkańców Krakowa. I właśnie od nich wywodzi się godło i nazwa kamienicy. Pierwotna nazwa brzmiała: "Gdzie Barany", a jej godłem były dwa barany złączone wspólną głową. Godło to znajdowało się na narożnej, gotyckiej kamienicy.
Renesansowy pałac powstał w XVI wieku poprzez połączenie dwóch istniejących na jego miejscu gotyckich kamienic, przez ich ówczesnego właściciela Justusa Ludwiga Decjusza, sekretarza króla Zygmunta I Starego.

W roku 1576 pałac został zakupiony przez króla Stefana Batorego dla dowódcy piechoty węgierskiej. Następnie kamienica przeszła w ręce Katarzyny z Lubomirskich Ostrogowskiej, a następnie w XVII wieku pałac przeszedł na własność książąt Radziwiłłów, którzy dołączyli do niego jeszcze jedną kamienicę. Kolejnymi właścicielami byli Wielopolscy.
W 1822 zakupił ją Artur Potocki i do rodziny Potockich należała do wybuchu II wojny światowej. Przeprowadzili oni w 1860 generalny remont pałacu, przy okazji podwyższając budynek o jedno piętro. Wtedy również nad bramą od strony Rynku Głównego pojawiły się charakterystyczne trzy baranie głowy.

W czasie okupacji niemieckiej budynek był siedzibą komendantury dystryktu krakowskiego, a po wyzwoleniu - sowieckiej komendantury miasta. Po wojnie, w 1947 budynek przekazano Krakowskiemu Domowi Kultury. W 1956 w podziemiach Pałacu powstała słynna Piwnica pod Baranami.
Pałac Pod Baranami gościł wiele znakomitości. W 1701 przebywał tu carewicz rosyjski Aleksy, w 1809 książę Józef Poniatowski, w 1810 król saski i książę warszawski Fryderyk August, w 1890 gościł w pałacu cesarz Franciszek Józef I.

W sierpniu 1990 odzyskali go przedwojenni właściciele, a kilka dni później część Pałacu strawił wielki pożar. Remont pałacu trwał przez kilka następnych lat.